Thứ 3 Ngày 23 Tháng 10 Năm 2018
BÊN LỀ SÂN CỎ

Thứ 3 ngày 01 tháng 05 năm 2018Lượt xem: 1504

Arsène Wenger, tạm biệt ông, tạm biệt tuổi thơ tôi

Với tất cả các cổ động viên của Man United đã cùng đội bóng trải qua những năm cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21 thì Arsenal của Arsène Wenger luôn là một đối thủ đặc biệt. Cuộc đua của hai đội bóng Anh này khi ấy khiến cả thế giới phải trông đợi vào những dịp cuối tuần đầy sôi động.

Đối với những bạn không có dịp chứng kiến Arsenal trong thời kỳ hoàng kim dưới triều đại Arsène Wenger thì sẽ thật khó để hình dung ra đội bóng này đã từng như thế nào. Pháo thủ thành London mấy năm gần đây thay vì nổi tiếng với những con người cá tính, hệ thống bóng đá ưu việt thì lại bị gắn với một đội có tâm lý thủy tinh và những cầu thủ trẻ mãi không đạt độ chín.

Song, với rất nhiều người xem ngoại hạng và đặc biệt là những người hâm mộ Man United, thì Arsenal của Arsène Wenger vẫn sẽ luôn là một cái tên đặc biệt. Một đội bóng kình địch, so kè với MU trong từng vòng đầu, trên từng mét vuông ở mặt sân và thậm chí cả từng centimet chiều cao khi đứng cạnh nhau làm lễ bắt đầu trận đấu.

HLV Wenger cũng sắp rời Arsenal. Ảnh: Internet

1. Đã có một thời bóng đá là như thế

Nếu nhiều người quay về thời kỳ khoảng 15-20 năm trước, có lẽ sẽ khó có thể tưởng tượng mọi thứ đang diễn ra ngày hôm nay. Xã hội thông tin đã biến mọi thứ trở nên nhanh chóng đến lạ lùng. Ở thời đại này, tin tức phổ biến rất nhanh trên mạng, một cổ động viên ở Việt Nam cũng biết đến những tin tức của Man United gần như ngay lập tức khi các cổ động viên ở Anh biết đến nó. Thông tin lan tràn trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội khiến cho mọi người đến gần nhau hơn. Tuy nhiên, nó cũng có những mặt trái. Các cổ động viên ở Việt Nam giờ đây cũng dễ dàng thể hiện quan điểm hơn, có nhiều diễn đàn giao lưu hơn song cũng trở nên kình địch với nhau rõ hơn. Người hâm mộ nước nhà giờ đây hầu như mỗi cuối tuần đều chia rẽ vì sự kình địch của những đội bóng tít khắp trời Âu như Real Madrid và Barcelona, AC Milan và Inter Milan, Dortmund và Schalke hay Man United và Liverpool. Người ta công kích nhau, chế bác nhau trên mạng xã hội mỗi cuối tuần với một tần số dày đặc đến nỗi nhiều khi biến các trận đấu, thay vì để đoàn kết con người, lại làm cho họ thêm xa cách.

Nếu bạn chỉ sống vào thời hiện tại, thì có lẽ sẽ nghĩ mọi thứ đương nhiên là vậy từ xưa rồi. Song, nếu đã biết đến thời kỳ cách đây 15-20 năm trước, thì có lẽ sẽ có đôi chút tiếc nhớ cho cái sự thưởng thức bóng đá khi ấy. Những năm cuối thế kỷ 20,đầu thế kỷ 21, người Việt Nam vẫn còn chưa quen với Internet như hiện tại, dân ta vẫn còn đọc báo mỗi buổi sáng để cập nhật tình hình và những phân tích về các trận đấu diễn ra buổi tối. Mỗi cuối tuần, người ta lại tụ họp với nhau, bên tách café hay chén trà để cùng thưởng thức đội bóng yêu thích, để cùng say với những pha ban bật, phối hợp hay những màn trình diễn đẹp mắt. Con người nước ta khi ấy, tuy ít được cập nhật thông tin theo cách nhanh nhạy như hiện nay, song lại có được một cuộc sống “chậm hơn”, mang tính thưởng thức hơn.

Tôi còn nhớ bóng đá Ý lúc ấy vẫn là khi “7 chị em” còn đang tung hoành. Một nền bóng đá đậm chấn chiến thuật và thiên về phòng ngự, vẫn còn đang trong thời kỳ hoàng kim với hàng tá ngôi sao thế giới tranh tài ở giải đấu hàng đầu đất nước hình chiếc ủng. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp các fan của bóng đá Ý ở bất kỳ đâu, chỉ cần thấy một anh chàng đi xe tay ga như @, Spacy, Dylan gì đó và có dán Logo của những Inter , Milan hay Juve trên đó, kèm với một mái tóc hợp thời và bộ quần áo chải chuốt. Những người hâm mộ bóng đá Italia khi ấy luôn được gắn với những mác sành điệu, hợp thời, có gu bóng đá vì thực sự thì giải bóng đá đó thực sự mang tính “triết học” khá cao khi mà những đội bóng Ý có thể dành cả trận chỉ để “rình rập” và bủa lưới thép ở hàng phòng ngự sân nhà.

Người ta vẫn luôn mong chờ để thưởng thức các trận đấu đỉnh cao. Ảnh: Internet

Bóng đá Tây Ban Nha lúc ấy cũng có được tiếng nói và cũng vẫn xoay quanh hai gã khổng lồ Real Madrid hay Barcelona như hiện tại song có chút cân bằng hơn khi hai đội này không hoàn toàn là độc tôn. Người hâm mộ thứ bóng đá của xứ này có lẽ khi ấy cũng vẫn là vì màu trắng hoàng gia cùng lối đá hào hoa của Real Madrid hay thứ bóng đá tấn công tổng lực với nền tảng Hà Lan của đội bóng Catalan - Barcelona. Khi ấy, các giải Pháp, Đức không thực sự quá phổ biến với lượng cổ động viên cũng chẳng vượt trội, người ta chỉ biết đến Lyon, Marseille hay thậm chí là Bayern Munich, Leverkusen ,.. nhiều hơn ở C1 thay vì giải quốc nội của họ.

Nổi bật trên tất cả là sự thượng phong của ngoại hạng Anh, với đỉnh cao nhất có lẽ là cuộc kình địch giữa hai đối thủ ngang tài ngang sức khi đó – Man United và Arsenal. Ở hầu như mọi nơi trên đất nước này, người ta cũng có thể dễ dàng tìm thấy cổ động viên của hai đội bóng này. Điều đó thể hiện rõ qua việc áo của MU và Arsenal là phổ biến nhất để các đội bóng cấp phong trào thiết kế trang phục của mình dựa theo.

Bóng đá Anh khi đấy, được định danh là một thứ bóng đá phổ cập, mang tính dễ xem và cuốn hút do tốc độ nhanh, lối chơi quyết liệt hấp dẫn đến những phút cuối cùng mà đỉnh cao là Arsenal và Man United. Vì vậy, người hâm mộ của họ cũng rộng khắp từ hầu hết các thành phần trong xã hội. Nếu bạn là một fan của Man United, thì chắc chắn cũng sẽ có vài người bạn là một fan Arsenal và ngược lại. Nếu với tình hình như hiện tại, thì có lẽ sự kình địch của các cộng đồng người hâm một này sẽ lên đến đỉnh điểm do tính phổ cập của họ. Nhưng, đó lại là một câu chuyện của 15 năm về trước, và khi ấy, mọi thứ ôn hòa hơn rất nhiều.

Vẫn có sự kình địch lúc đó, nhưng nổi bật giữa các cổ động viên MU và Arsenal đó là sự tôn trọng. Người ta có thể thoải mái ngồi cùng nhau xem một trậu đấu, hay đón nghe bản tin tổng hợp sau vòng đấu. Tôi và bạn vừa có thể khen đường tạt bóng của Beckham đẹp như tranh vẽ, lại cũng có thể nói về những nhịp đỡ bóng đầy tinh tế của Bergkamp bên phía pháo thủ. Thỉnh thoảng, vẫn có sự phàn nàn về sai lầm của trọng tài hay pha can thiệp quá quyết liệt đến từ đối phương, nhưng các fan của MU hay Arsenal khi ấy đều hiểu quá rõ sức mạnh đến từ bên kia chiến tuyến, và nếu đội bóng của mình thua thì đó chỉ là vì “hôm nay là ngày của họ” mà thôi.

Người hâm mộ nước ta khi ấy, bao gồm cả fan MU và Arsenal, có thể nói đúng chất thưởng thức bóng đá, và qua đó là công cụ kết nối mọi người. Người ta tôn trọng nhau với tư cách ngoài đời, và cũng chấp nhận sự khác biệt trong quan điểm bóng đá. Bạn hướng về đội bóng của bạn, tôi hướng về đội bóng của tôi, và khi trận đấu kết thúc, chúng ta thừa nhận lẫn nhau, cùng hướng tới những sự cạnh tranh lành mạnh sắp tới. Tôi và bạn bè của mình, những người đến từ hai nửa kình địch ngày xưa ấy, thỉnh thoảng vẫn cùng nhau xem trận MU – Arsenal, vẫn chia sẻ sự tôn trọng, cùng những quan điểm bóng đá từ thời ấy.

2. Con đường của Arsenal, con đường của Wenger

Có lẽ không nhiều người còn nhớ đến phong cách của Arsenal trước thời Wenger. Người ta phải chăng chỉ còn nhớ mang máng rằng đó là một đội bóng thuần Anh, với lối chơi chủ đạo vẫn là tốc độ và đá cánh.

Tất nhiên, điều này chỉ khẳng định thêm rằng ông Wenger đã ảnh hưởng đến Pháo thủ thành London nhiều đến mức như thế nào. Nếu ở trong bối cảnh hiện tại, với việc đội bóng này đã hơn chục năm chưa giành được danh hiệu lớn nào đi kèm theo một lối chơi được đánh giá là thiếu tham vọng thì có lẽ sẽ thật khó hiểu “lối đá Wenger” thực sự nó phải như thế nào. Dĩ nhiên, một người đàn ông kém cỏi sẽ không thể nhận được sự tôn trọng đến như vậy và trong làng bóng thì “ông giáo” người Pháp đã từng là một tay chơi thứ thiệt.

Đội hình Arsenal mùa 2003-04 rất mạnh. Ảnh: Internet

Ngày nay, người ta thường nghĩ đến Arsenal với một đội hình “nhỏ” cả về thể hình lẫn độ tuổi và rõ ràng thiếu độ lỳ lợm cũng như máu lửa. Tuy nhiên, nếu nhìn về thời kỳ những năm 2004, khi họ lên đến đỉnh cao về một mùa giải bất bại, điều này là khác hẳn. Pháo thủ khi ấy dựa trên một hệ thống chắc chắn nơi hàng phòng ngự với các cầu thủ đầy cơ bắp, cao to và luôn sẵn sàng đọ sức với mọi đối thủ. Rõ ràng, những Jens Lehmann , Sol Campbell , Lauren, Kolo Toure hay Ashley Cole đều chẳng phải dạng “tay mơ” gì đó. Được che chắn bởi một cái tên khủng bố khác ở ngay phía trên là Patrick Viera, đội bóng thành London sẵn sàng chơi phòng ngự giữ sức trong nhiều trận trong chuỗi 49 trận bất bại của mình song đối phương cũng không thể chọc thủng lưới họ. Có lẽ, những cầu thủ ở tuyến trên thì nổi tiếng hơn, song với những người từng kinh qua thời kỳ đó thì đặc điểm nổi bật của Arsenal có lẽ là sự lỳ lợm của hàng thủ.

Arsenal hiện tại cũng hay bị phàn nàn nhiều về khả năng dứt điểm của tuyến tiền đạo, với những “chân gỗ” rất nổi tiếng như Nicklas Bendtner hay thậm chí Olivier Giroud. Và điều đó đôi khi làm cho người ta quên đi họ đã từng thực sự là ai. Thời của Dennis Bergkamp còn thi đấu, có lẽ sẽ chẳng ai dám nhắc đến từ “gỗ” khi nói về đội bóng London. Cầu thủ người Hà Lan sợ đi máy bay này là một định nghĩa sống của cụm từ “tinh tế”. Anh có thể không nhanh, không quyết liệt, song người ta vẫn phải dõi theo Bergkamp trong từng pha chạm bóng. Với cầu thủ này, sân bóng nhìn giống như một sân khấu hơn, với diễn viên chính đang lướt đi trong từng nốt nhạc. Một nghệ sĩ đích thực trong sân cỏ với điểm yếu duy nhất có lẽ là sợ máy bay mà thôi. Bên cạnh Bergkamp, lại là một người có phong cách hoàn toàn khác, Thierry Henry. Xem “thần gió” người Pháp này thi đấu thì lại chẳng có bóng dáng nhẹ nhàng, tinh tế như người đồng đội Hà Lan. Bóng chỉ đơn giản đến chân Henry, và chỉ đơn giản hơn nữa sau vài nhịp đã ở trong lưới. Tốc độ, dứt khoát là điều nổi bật ở Henry, và rõ ràng chẳng thể nào có từ “gỗ” ở đây.

Hàng thủ và hàng công có thể có những cái tên nổi bật, song sức mạnh của “lối đá Wenger” vẫn đến từ khả năng triển khai khoa học, mà nòng cốt là sức sáng tạo của hàng tiền vệ. Chúng ta còn nhớ thời hoàng kim của đội bóng này, khi Arsenal đối lập với toàn bộ giải ngoại hạng vẫn còn mang nặng lối đá “chạy – tạt” truyền thống khi ấy. Pháo thủ thành London những năm đầu thế kỷ 21 là một điển hình về thứ bóng đá chuẩn xác như những cỗ máy, vừa nhanh lại đẹp mắt. Các cầu thủ chỉ cần chạy đúng vị trí, và quả bóng đã chờ họ ở điểm đó, đúng lúc, đúng vị trí để có thể khống chế và tiếp tục phát triển tình huống. Barcelona dưới thời Pep Guardiola có thể nổi tiếng với thứ bóng đá Tiki – Taka đẹp mắt và đem lại nhiều bàn thắng, song vẫn còn đó những pha cầm bóng nhàm chán, và ban bật qua lại buồn ngủ. Trái ngược với điều đó, thứ bóng đá “máy móc” ăn khớp theo kiểu bánh răng của Arsenal dưới thời Wenger lại vừa nhanh và vừa đẹp mắt đến từ những pha bóng triển khai đầy tốc độ của những tiền vệ đầy sáng tạo như Robert Pires, Freddie Ljungberg , Gilberto Silva hay . Jose Antonio Reyes Và cho tớihiện nay, nhiều người vẫn thừa nhận rằng “Arsenal bất bại” chính là một trong những đội bóng có tính giải trí cao nhất.

Một đội bóng, hay bất cứ tổ chức nào, thường có thời kỳ tồn tại dài hơn thời đỉnh cao của một con người rất nhiều. Và tất nhiên, Arsène Wenger với Arsenal cũng như vậy. Lối đá của ông đã từng là cuộc cách mạng, đã từng là sự mới mẻ, nhưng theo thời gian, nó đã mòn cũ và trở nên phần nào thiếu thực tế với mặt bằng trình độ của các cầu thủ hiện đại. Arsenal dưới thời ông giáo một thủa oai hùng nay dần trở nên thiếu tham vọng, tâm lý mỏng manh trong những trận đấu lớn. Lối đá khoa học của ông vẫn còn đó, nhưng không có được những người vận hành tốt nhất cũng như đã trở nên cũ kỹ hơn theo thời gian.

Điều khác biệt lớn nhất giữa Sir Alex và Arsène Wenger, hai con người đã từng có thời kỳ “long tranh, hổ đấu” và cũng tại vị thời gian khá dài ở một câu lạc bộ, đó là sự nhạy bén về thời cuộc và bản thân. Huyền thoại người Scotland trong những năm cuối sự nghiệp đã nhận ra được sự xuống cấp ở chiến thuật của bản thân so với thời kỳ trước, và MU khi ấy cũng không còn có một đội hình quá mạnh mẽ như xưa. Ông đã biết được điều này, và có lẽ thừa nhận nó, để rồi đi đến quyết định thay đổi cả bản thân và đội bóng. Sir Alex tự thay đổi bản thân mình, nghe lời khuyên từ các trợ lý nhiều hơn, thậm chí cho họ nắm hầu như toàn quyền vào những năm cuối, kèm theo đó, MU đá thực dụng hơn, liệu cơm gắp mắm, thay đổi chiến thuật cho phù hợp với từng đối thủ.

Arsène Wenger thì có vẻ không như vậy, ông vẫn tin vào thứ bóng đá của bản thân mình, thứ bóng đá được Sir Alex nhận định là khá sạch sẽ nhưng “xông xáo và có phần ngây thơ” trong cuốn tự truyện của bản thân. Arsenal của ông gần như vẫn không thay đổi, vẫn lao vào trận đấu và cống hiến, nhưng dễ dàng gãy vụn hơn khi mà đội hình bị bào mòn dần qua các kỳ chuyển nhượng bới chính sách “thắt lưng buộc bụng” dài hạn của chính mình. Khi sở hữu một đội hình không còn những con người như xưa, ông giáo đã không thể tìm ra được một lối đá mới phù hợp và do đó dẫn đội bóng đến con đường xói mòn. Tất nhiên, chiến thuật và con người của Pháo thủ là không quá tệ, và do đó họ vẫn “trường kỳ” trụ được trong Top 4 cũng như có được những chiếc cúp “lận lưng”. Tuy nhiên, mười mấy năm sống chỉ trong những hy vọng của bản thân mà không thấy sự tiến bộ có lẽ đã quá mệt mỏi, đối với cả Wenger lẫn Arsenal.

Arsène Wenger cũng đã sắp ra đi, và có thể đến một ngày, người ta cũng chẳng thể nhớ nổi hình dáng thực sự của “triều đại Wenger” là ra sao giống như cách mà người ta nhớ về “Arsenal trước Wenger” hiện tại. Tuy nhiên, nếu đã được kinh qua thời kỳ ấy, thì những ký ức về Pháo thủ thành London vẫn sẽ luôn đồng hành cùng với ”giáo sư” người Pháp khoác chiếc áo phao hình “con sâu” rộng thùng thình và hầu như lúc nào cũng bị kẹt khóa đứng ở đường biên.

"Giáo sư" Wenger cùng chiếc áo phao "con sâu" luôn kẹt khóa là hình ảnh rất nổi tiếng. Ảnh: Internet

3. Arsène Wenger, tạm biệt ông, tạm biệt tuổi thơ tôi

Một Arsenal đỉnh cao dưới thời Arsène Wenger, đội bóng đã tạo ra một cuộc đua sòng phẳng, đầy kịch tính với Manchester United của Sir Alex trong khoảng thời gian dài có lẽ là một trong những biểu tượng đáng nhớ nhất của bóng đá thời gian ấy. Một thứ bóng đá không bị tiền bạc và truyền thông xâm chiếm quá nhiều, và người ta thay vì kình địch lẫn nhau, thì cùng dõi theo, thưởng thức những trận đấu. Một thứ bóng đá cũ kỹ mà có thể bị coi là hơi nhạt nhẽo, song lại đậm chất thưởng thức biết bao.

Thời kỳ đỉnh cao của Pháo thủ dưới thời ông giáo, cũng may mắn thay trùng hợp với lúc đất nước ta đang phát triển tốt, và sóng truyền hình đã đến được rộng khắp mọi nơi, qua đó mang lại thứ bóng đá tốc độ, quyết liệt của giải ngoại hạng đến cho người hâm mộ cả nước. Đó là một giai đoạn kỳ lạ, khi mà con người ta chưa có quá nhiều thứ để quan tâm và giải trí, để có thể sống chậm và ngồi cạnh nhau vào mỗi tối cuối tuần, bàn luận, sẻ chia về bóng đá, về đội bóng mình yêu. Một thời kỳ đáng nhớ về việc lên ngôi của bóng đá thưởng thức và sự tôn trọng lẫn nhau.

Tất nhiên, cuộc sống là luôn thay đổi, con người chúng ta vẫn sống với thực tại, và hướng tới tương lai. Mọi thứ giờ đây đã khác xưa rất nhiều cũng giống như cách làm bóng đá “đột phá” của ông giáo Wenger này đã trở nên cũ kỹ. Bóng đá bây giờ đã khác, hướng giải trí hơn, bị đồng tiền cũng như truyền thông can thiệp nhiều hơn, và thật khó để nói điều đó là tốt hay xấu.

Ngài Arsène Wenger, chứng nhân có thể coi là cuối cùng của thời quá khứ ấy, cũng đã sắp rời Arsenal, khép lại những dấu ấn cuối cùng của một thời kỳ cũ, khi Pháo thủ của ông tung hoành cùng MU của Sir Alex. Có thể, quan niệm của nhiều người về ông giáo sẽ khác nhau. Người ta có thể nhìn vào từng khoảng thời gian của ông ở Arsenal để đưa ra những đánh giá của riêng mình. Song, dù thế nào đi nữa, thì Wenger cũng là một cái tên đã ghi dấu ấn trong làng bóng đá thế giới, và rõ ràng cần có được sự tôn trọng vì những đóng góp ấy.

HLV Wenger xứng đáng được tôn trọng với những đóng góp của ông cho làng bóng đá. Ảnh: Internet

Với nhiều người, sự chia tay của Wenger với Arsenal còn có nhiều ý nghĩa hơn thế. Như thế hệ của chúng tôi, Pháo thủ đã luôn gắn bó với ông giáo người Pháp. Hai cái tên này đã luôn đi cùng với nhau quá nhiều năm đến mức người ta tưởng họ đã hòa làm một. Và rồi mai đây, khi không thấy ông ở bên đường Pitch nữa, người ta mới chợt bừng tỉnh rằng phải chăng đây không còn là thứ bóng đá mình đã từng muốn xem nữa. Cuộc sống luôn tiến lên, song có những thứ vẫn luôn đọng lại.

Bái Dương