Thứ 5 Ngày 14 Tháng 12 Năm 2017
QC1Qc2
SỰ KIỆN & BÌNH LUẬN

Thứ 4 ngày 29 tháng 11 năm 2017Lượt xem: 5302

Góc chiến thuật: 3-4-3 phản công - lời giải cho những vấn đề hiện tại của United

Người hâm mộ vừa trải qua một show diễn tràn đầy những sắc màu trên sân Vicarage Road của Watford. Nếu được ví đó là một bộ phim, thì chắc chắn nó thuộc thể loại hành động giật gân kèm chút phiêu lưu giả tưởng.

United vừa xuất sắc đánh gục Watford ngay tại "tổ ấm" Vicarage Road với tỉ số 4-2.

Có lẽ, nhiều CĐV của United vẫn ngỡ như mình đang ở một nơi nào đó trong vũ trụ, khi một Ashley Young bất ngờ bật “chuyển nhượng mode” và tung ra 2 siêu phẩm. Một bất ngờ ngọt ngào cho cả người hâm mộ lẫn người thầy của anh HLV Mourinho.

Nếu tách những phần giải trí cũng như trình diễn trong trận đấu ra, thì về mặt chiến thuật, đây cũng là một sự thay đổi đáng kể. Có lẽ cần phải cảm hơn HLV Marco Silva cũng như các học trò của ông. Mặc dù nổi tiếng là một người ưu tiên giữ sạch lưới hơn tất cả, song trên sân nhà, ở một ngày cuối năm lạnh giá, ông thầy trẻ tài năng này đã thoải mái hơn rất nhiều và đóng góp không nhỏ vào một món quà cuối năm cho người hâm mộ cả hai đội.

Trước trận, hàng công United đã có những vấn đề khi phải đối mặt với một Brighton đá cực kỳ chăt chẽ và chắc chắn trước đó. Chẳng hạn như sự phụ thuộc vào Pogba trên mặt trận tấn công cũng như khả năng phối hợp hạn chế của bộ đôi Martial – Rashford với các vệ tinh xung quanh. Tuy nhiên, có vẻ như HLV Mourinho đã có lời giải cho điều này với một sơ đồ không mới ở Premier League, song chưa thường xuyên được áp dụng ở United mùa này: 3-4-3 trong thế trận phản công

1. Tận dụng hoàn hảo nguồn nhân lực sẵn có

Một trong những vấn đề lớn của United thời gian qua đó là sự sa sút khủng khiếp của Mkhitaryan. Cầu thủ người Armenia này đã dường như biến thành một người khác so với chính anh đầu mùa: chậm chạp, dễ mất bóng, không tạo ra những đường chuyền tạo cơ hội cũng như phối hợp với các vệ tinh kém hơn trước. Sự sa sút của anh này còn kéo theo rất nhiều hệ quả. “Cạ cứng” của anh trên hàng tấn công – Mata bị ảnh hưởng đầu tiên khi mất đi đối tác có khả năng phối hợp rất tốt bên cạnh. Cần nhấn mạnh rằng 2 cầu thủ này đều sở hữu bộ kỹ năng cũng như khả năng xâm nhập vòng cấm khá tương đồng nhau. Do vậy khi Mkhitaryan sa sút, Mata không thể tìm được một đối tác đảo vị trí cũng như phối hợp ban bật thay thế được tiền vệ công này và cũng xuống phong độ theo. Một người khác cũng bị ảnh hưởng không kém là Lukaku, khi anh này không có nguồn cung cấp bóng ổn định và giảm hẳn hiệu suất so với trước.

Mourinho đã sử dụng một giải pháp cho vấn đề này là đẩy cả hai cầu thủ Martial – Rashford vốn chỉ được đánh giá cao khi đá cánh trái vào sân cùng lúc. Tất nhiên, hai tiền đạo này đều có xu hướng đá độc lập do đó sự phối hợp không thể bằng một tiền vệ công thuần túy như Mkhitaryan, do đó Mata vẫn gặp khó khăn còn Lukaku chẳng thể bùng sáng trở lại.

Và đến trận đấu được dự đoán là sẽ khó khăn trước “ngựa ô” của giải – Watford, Mourinho mới có vẻ như tìm ra được một lời giải cho vấn đề ấy: Sơ đồ 3-4-3 phản công.

Với sự sa sút của những “số 10” thuần túy như Mata, Mkhitaryan và việc thiếu vắng đi các chân chạy cánh thuần túy kiểu như Perisic, United lâm vào một tình trạng rắc rối khi đội hình chỗ thừa chỗ thiếu. Quỷ đỏ hiện tại có khá nhiều các cầu thủ có khả năng đá cánh theo kiểu tự do bó vào trong như Martial, Rashford, Lingard thậm chí cả Mata, Mkhitaryan đều đá được kiểu này cũng như có hẳn 2 tiền đạo tốt Lukalu và Ibrahimovic cũng như khá nhiều trung vệ trong khi chưa có số 10 đẳng cấp hay những “máy chạy” ở hành lang biên.

Sơ đồ 3-4-3 giải quyết được điều này, khi nguyên lý của nó không cần một số 10 cụ thể cũng như các cầu thủ chạy cánh đơn thuần có tốc độ và khả năng tạt bóng. Sơ đồ này có một số vị trí quan trọng cần đáp ứng, và thật may, đội hình hiện tại của United đang sở hữu những nhân tố như vậy.

Ở hàng hậu vệ, với các sơ đồ 3 hậu vệ nói chung, cần nhất là những cầu thủ có khả năng phát động tốt từ tuyến dưới. Do một đặc điểm của cách tổ chức này là đưa một phần giải pháp tổ chức bóng từ tuyến tiền vệ về hàng hậu vệ. Những cầu thủ hậu vệ này sẽ ít bị kèm hơn do đứng khá sâu ở sân nhà và do đó có đủ thời gian, không gian để tung ra một đường phát động tốt. Có thể nói, ưu điểm lớn nhất của cách đá 3 hậu vệ chính là ở khả năng phát động này.

Lindelof tiếp tục có một trận đấu xuất sắc nữa.

Quả thật may mắn cho United, khi họ sở hữu tới 2 cầu thủ đá rất tốt vai trò phát động trong trận đấu vừa rồi đó là Marcos Rojo và Victor Lindelöf. Rojo là một cầu thủ Nam Mỹ có kỹ thuật rất tốt, từng đá hậu vệ trái nhiều năm, do đó khả năng chuyền bóng không phải bàn cãi, trong trận đấu vừa rồi, anh có đến 14 đường bóng dài (4 chính xác) Còn Linderlof có lẽ vốn sinh ra cho sơ đồ 3 hậu vệ khi được đánh giá rất cao ở khả năng giữ bóng cũng như chuyền bóng tầm xa từ thời còn ở Benfica. Ở trận trước gặp Brighton, anh đã thể hiện phong cách “Người Băng” chắc chắn trong phòng ngự, còn trận này mới cho người ta thấy tại sao Mourinho kiên quyết mua bằng được anh với khả năng giữ bóng chắc chắn, chuyền bóng chuẩn mực, anh có 6 đường bóng dài (3 chính xác). Để so sánh thì Pogba có 5 đường bóng dài (4 chính xác).

Bộ đôi tiền vệ trung tâm của 3-4-3 cần nhất là có khả năng hoạt động mạnh, khi thường xuyên phải 2 chống 3 khi đấu với các sơ đồ truyền thống khác. United cũng có những nhân sự cần cho việc này. Trong khi Matic là một đối tác ăn ý của Kante trong sơ đồ 3-4-3 giúp Chelsea vô địch mùa năm ngoái thì Pogba là một tiền vệ thuộc dạng hiếm với bộ kỹ năng toàn diện công thủ cùng thể lực cực tốt. Và thực sự, cặp đôi này cũng thể hiện khá tốt khi đối đầu với một Tom Cleverley khá cơ động cùng một Abdoulaye Doucouré rất mạnh về thể lực.

Các cầu thủ đá cánh của 3-4-3 cần có khả năng công thủ toàn diện, tất nhiên không cần nói thêm về Young và Valencia, những người đã có rất nhiều trận đá 3-5-2 trước đó.

Trên hàng công, 3 cầu thủ tấn công , nhất là trong thế trận phòng ngự, cần có khả năng đá độc lập, phối hợp 1 chạm và di chuyển tự do, không nhất thiết cần giữ bóng, luân chuyển bóng và phối hợp nhóm tốt. Và những điều trên thì Lukaku, Lingard hay Martial (Rashford) đáp ứng được.

Tóm lại: 3-4-3 đã giải quyết tốt bài toán nhân sự cho United hiện tại, tận dụng tối đa nhân lực và kỹ năng của các cầu thủ đang có phong độ cao của quỷ đỏ.

2. Giải phóng các cá nhân trên mặt trận tấn công.

Một ưu điểm khác của các sơ đồ 3 hậu vệ là sự giải phóng tương đối cho các cầu thủ đá cánh. Nếu như ở sơ đồ 4 hậu vệ chẳng hạn 4-2-3-1 hay 4-3-3, khi những hậu vệ cánh được khuyến khích dâng lên rất cao để tham gia tấn công mà tiền vệ phòng ngự không phát hiện tình huống và bọc lót kịp thời, thì đội bóng sẽ thường lâm vào tình trạng nguy hiểm trong các pha phản công do ở sân nhà lúc đó chỉ còn lại 2 trung vệ thường xuyên túc trực. Arsenal thường xuyên gặp vấn đề này năm ngoái khi hậu vệ cánh quá ham tấn công và không kịp về phòng ngự cho đến khi họ áp dụng sơ đồ 3-4-3 và tương đối thành công vào cuối mùa.

Vấn đề là, ở sơ đồ 3 hậu vệ, luôn có 3 cầu thủ túc trực ở sân nhà so với 2 ở sơ đồ 4 hậu vệ, do đó những cầu thủ đá cánh, mà ở đây là Young và Valencia thoải mái hơn rất nhiều khi tham gia tấn công. Chúng ta thấy rằng, ở cánh trái của Young vốn được đánh giá yếu hơn về mặt thể lực và phòng ngự so với Valencia bên kia, HLV Mourinho đã bố trí một cầu thủ rất chắc chắn, đã từng nhiều năm đá hậu vệ trái là Marcos Rojo, anh chàng này có tốc độ tốt và khả năng 1 chọi 1 cực mạnh, giúp cho Young quá yên tâm để tham gia tấn công. Hãy xem biểu đồ nhiệt của Young của hai trận đấu với Brighton và Watford để thấy sự khác biệt với 3-4-3.

So sánh biểu đồ nhiệt của Young trong hai trận đấu gặp Brighton và Watford.

Rõ ràng khi đá với Brighton, Young cũng tham gia tấn công nhiều, song anh vẫn chủ yếu hoạt động ở sân nhà, còn khi đá 3-4-3, cầu thủ này thoải mái dâng lên và thậm chí bó vào cả trung tâm để tung ra những cú sút, như ở pha ghi bàn mở tỷ số trận đấu.

Những cầu thủ tấn công phía trên cũng được hưởng lợi không ít ở 3-4-3 khi sơ đồ này cho phép 3 người này hoạt động thoải mái mà không cần phải giữ vị trí để phòng ngự như sơ đồ 4-2-3-1. Chúng ta có thể thấy, với một Lingard di chuyển rộng, nhiều khi United chuyển sang đá 3-5-2 với Lukaku và Martial là tiền đạo. Lukaku trận này mặc dù bỏ lở nhiều cơ hội ghi bàn, song cũng rất tích cực ra biên và làm tường, chính anh là người kiến tạo cho Martial ghi bàn thắng nâng tỷ số lên 3-0. Đó là một trận đấu rực sáng của Lingard khi cầu thủ này có 1 bàn và 6 đường chuyền quan trọng tạo cơ hội, song Lukaku cũng có 2 đường chuyền tạo cơ hội, không đến nỗi tệ với một tiền đạo thuần.

3. Giảm bớt sự phụ thuộc vào Pogba

Ở trận đấu thắng Newcastle 4-1, Pogba mới trở lại chấn thương khi đó đã có một phong độ rực sáng và thể hiện mình là cầu thủ quan trọng nhất đội bóng. Mặc dù hàng công của United với Martial – Rashford – Mata và Lukaku khi đó chưa có sự phối hợp tốt, song một mình sự tỏa sáng của tiền vệ người Pháp đã khỏa lấp tất cả với 1 bàn thắng và 1 kiến tạo.

Sang đến trận gặp Brighton, đối thủ đã biết rõ sự nguy hiểm của cầu thủ này, do đó nhanh chóng cử các tiền vệ tranh chấp gây áp lực và sẵn sàng phản công nhanh buộc Pogba không thể tự do dâng lên tấn công như trước. Hàng công United lâm vào bế tắc và chỉ có bàn thắng đậm mùi may mắn do Young sút đập chân cầu thủ đội bạn mới cứu được một trận hòa.

Nhận ra điều này, Mourinho đã xếp Pogba vào sơ đồ 3-4-3 với việc giảm bớt trách nhiệm tấn công cho anh này. Ở sơ đồ 3-4-3, tiền vệ người Pháp không cần lên cao quá nhiều do trách nhiệm tấn công đã được san sẻ ra cánh và các cầu thủ phía trên (Đặc biệt là khi đá phản công). Do đó, anh này tập trung vào tranh cướp, luân chuyển và sẵn sàng dâng lên nếu thấy cơ hội. Số lần tranh cướp của anh tăng lên đến 18 lần (thắng 14) so với trận trước là 10 lần(thắng 8) và so với Matic chỉ có 6 lần (thắng 2).

Hãy cùng xem sự thay đổi trong cách hoạt động của cầu thủ này.

Ta thấy rằng ở trận đấu với Newcastle, Pogba dâng cao nhiều, áp sát vòng cấm trong khi ở 2 trận tiếp theo, anh chủ yếu hoạt động ở giữa sân và ít xâm nhập hơn.

4. Những điểm còn hạn chế và tiềm năng tương lai.

Có lẽ điểm hạn chế ở các sơ đồ 3 hậu vệ nói chung, cả 3-5-2 hay 3-4-3 là việc có thể hở sườn khi cầu thủ đá cánh dâng cao trong khi trung vệ và tiền vệ phòng ngự chưa có sự hỗ trợ kịp thời.

Chúng ta có thể thấy điều này ở trận đấu với Watford khi đội bóng này liên tiếp khoét sâu vào hai hành lang cánh, và có được bàn thắng đều từ những miếng đánh kiểu này, đặc biệt là biên trái. Có thể thấy, khi chơi 3-4-3, các trung vệ lệch cánh phải có tư duy vị trí tốt và nhanh chóng di chuyển hỗ trợ nhằm lấp khoảng trống khi các “wing –back” dâng cao và bỏ lại khoảng trống mênh mông sau lưng.

Chúng ta có thể thấy rõ qua bàn thắng đầu tiên, khi xuất hiện một khoảng trống lớn giữa Rojo và Young và cầu thủ đối phương đã phát hiện ra nó. Đáng nhẽ Rojo nên nhanh chóng trám vào vị trí đó thay vì áp sát cũng như phạm lỗi sau đó.

Tình huống mắc lỗi của Rojo dẫn đến bàn thua.

Tất nhiên, việc các cầu thủ này không được thường xuyên thi đấu cùng nhau trong mùa giải này, cá biệt là Rojo mới trở lại sau chấn thương dài hạn. Song nếu không giải quyết được điểm yếu phòng ngự hai bên cánh nhanh chóng, thì khi đối phó với những đội bóng tấn công cánh tốt chẳng hạn như Arsenal sắp tới, Quỷ Đỏ chắc chắn sẽ gặp không ít rắc rối.

Rõ ràng, sơ đồ 3-4-3 có ưu điểm rất lớn và đã giải quyết phần nào được những nhược điểm của United trong tấn công như khả năng phối hợp còn hạn chế và sự phụ thuộc vào Pogba. Nó có rất nhiều ưu điểm và có thể áp dụng tốt với cách đá phản công khi có thể dễ dàng chuyển về thế phòng ngự khi 2 cầu thủ cánh lui về tạo lớp phòng thủ dày đặc. Đây là một sơ đồ năng động, tạo ra sự tự do đặc biệt cho hàng công nhưng lại yêu cầu rất cao ở khả năng đọc vị trí nhất là khi bị tấn công vào hai nách hàng phòng ngự. Nếu giải quyết được vấn đề này sớm, United hoàn toàn có thể đá 3-4-3 hay 3-5-2 khi đối đầu Arsenal sắp tới, đặc biệt khi những cầu thủ như Mkhitaryan, Mata chưa thể lấy lại được phong độ cao.

Tóm lại, sơ đồ 3-4-3 đã làm tốt nhiệm vụ của nó trong trận đấu với Watford, tạo ra sự hứng khởi và tự do ở hàng tấn công United vốn khá khô cứng trong trận đấu với Brighton trước đó, song, vẫn cần phải khắc phục thêm nếu muốn áp dụng lâu dài.

Bái Dương