Thứ 4 Ngày 13 Tháng 12 Năm 2017
QC1Qc2
SỰ KIỆN & BÌNH LUẬN

Thứ 5 ngày 12 tháng 10 năm 2017Lượt xem: 2465

Tiền vệ phòng ngự: Cơn đau đầu không nhẹ của HLV Klopp

Sir Alex Ferguson từng nói: "Tấn công có thể giúp bạn giành chiến thắng một trận đấu. Nhưng phòng ngự mới giúp bạn giành cả một danh hiệu".

Bóng đá là một môn trình diễn, và rõ ràng, tất cả những người xoay quanh nó, từ khán giả cho tới các HLV, cầu thủ, ban lãnh đạo...hầu như ai cũng muốn chứng kiến những màn tấn công rực lửa, những bàn thắng đẹp mắt. Tuy nhiên, để giành danh hiệu, rõ ràng không phải chơi hay dăm ba trận, mà phải là cả một quá trình, và để thắng được, trước hết bạn phải không thua đã.

Với bóng đá hiện đại đề cao sự phòng ngự chủ động và có hệ thống thì một quá trình phòng ngự phải diễn ra ngay từ thời điểm trái bóng bị mất và cầu thủ đầu tiên phòng thủ chính là cầu thủ làm mất bóng. Các hậu vệ giờ đây không còn là những người chịu trách nhiệm chủ chốt trong hệ thống này, mà nó được dàn trải ra, và một trong những trọng điểm, là các tiền vệ phòng ngự.

Tất cả các đội thành công trong những năm gần đây đều sở hữu trong tay những cầu thủ tiền vệ phòng ngự đẳng cấp. Có thể kể đến Leicester 2015/16, Chelsea 2016/17 là những đội bóng nổi bật ở vị trí này. Thậm chí Tottenham, á quân giải năm ngoái, cũng đã mạnh hơn rất nhiều sau những sự bổ sung ở trung tuyến.

Còn Liverpool, nhiều chuyên gia đánh giá rằng kể từ khi Javier Mascherano rời đi năm 2010, họ đã không có một cầu thủ chuyên biệt đạt đến tầm đẳng cấp thế giới có thể thay thế được anh và sau những trận đấu khó khăn gần đây của lữ đoàn đỏ, vấn đề này lại được nêu ra, và có vẻ không hề dễ giải quyết.

1. Xu hướng sử dụng tiền vệ phòng ngự hiện nay

Hãy cùng nhìn vào sự thành công cũng những đội bóng hàng đầu, và rõ ràng là luôn có dấu ấn đậm nét của các tiền vệ phòng ngự.

N'Golo Kante là một cái tên không thể không nhắc tới khi là nhân tố quan trọng cho cả chức vô địch mùa giải 2015/16 của Leicester và 2016/17 của Chelsea. Anh là một cầu thủ đá quét điển hình với nền tảng thể lực khủng khiếp, có thể có mặt ở bất cứ điểm nóng nào trên sân. 

Ở Manchester United, từ sau khi có được Matic, lối chơi của Mourinho đã hoàn thiện hơn rất nhiều. Cầu thủ người Serbia rất tỉnh táo trong đánh chặn và điều tiết, là chỗ dựa vững chắc cho những Pogba, Mkhitaryan thoải mái phô diễn kỹ năng. 

Real Madrid giành Champions League với Casemiro, một trong những tiền vệ phòng ngự được đánh giá cao nhất hiện nay. Anh đảm nhận vai trò dọn dẹp một cách hoàn hảo cho hai bộ não điều tiết Modric và Kroos thoải mái luân chuyển bóng. Anh có thể lực tốt, khả năng chuyền và tham gia tấn công không tồi và nhất là biết đọc tình huống cùng tư duy cảm nhận vị trí.

Barcelona cũng gắn bó thời kỳ đỉnh cao của mình với Sergio Busquets. Một người được đánh giá là khôn ngoan hàng đầu thế giới trong việc đọc tình huống và đánh chặn. Mặc dù người ta ít khi thấy anh dùng sức, nhưng cầu thủ này vẫn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu hồi và luân chuyển bóng trong đội hình đội bóng xứ Catalan.

Một đội bóng có triết lý gây áp lực tầm cao và phản công tương tự Klopp là Napoli của Maurizio Sarri cũng sử dụng tiền vệ phòng ngự là Jorginho, một cầu thủ có kỹ năng phòng ngự và phát động rất tốt, họ còn có Amadou Diawara và cả tiền vệ người Brazil - Allan dự phòng.

Và một số câu lạc bộ khác không thể không nhắc đến là Spurs có Victor Wanyama và Eric Dier. Borussia Dortmund sử dụng Julian Weigl phát động lùi sâu (hoặc Nuri Sahin thiên về tranh chấp tùy chiến thuật), Man City có Fernandinho, PSG sử dụng Thiago Motta…Ở khắp châu Âu,bất cứ đội bóng lớn nào có vẻ cũng đang sở hữu cho mình những cầu thủ đánh chặn ổn định.

2. Quan điểm sử dụng các tiền vệ phòng ngự của Klopp

Trong suốt thời gian làm quản lý ở Dortmund, Klopp luôn sử dụng một tiền vệ thu hồi bóng, có thể là Sebastian Kehl và sau này là Sven Bender. Ông cũng sử dụng Sahin đá thấp hơn nữa để đảm bảo nhiệm vụ càn quét và phát triển bóng từ dưới lên. Khi anh này rời đi, nhiệm vụ được chuyển giao cho Ilkay Gundogan.

Sự kết hợp này cũng giống như một thời kỳ Liverpool từng có cặp đôi Mascherano và Xabi Alonso. Ở lữ đoàn đỏ hiện tại, lạ lùng thay, Klopp lại không có xu hướng sử dụng một cặp tiền vệ trung tâm như vậy. Và họ cũng không có một cầu thủ nào thực sự đảm nhận vị trí càn quét và thu hồi bóng trừ khi Emre Can được sử dụng trở lại ở vị trí đó.

HLV Klopp đã từng lý giải về cách vận hành lối chơi như vậy trước đây như sau:

“Khi bóng bật ra từ một tình huống cố định, không một tiền vệ phòng ngự nào sẽ sẵn sàng ở gần pha bóng như vậy do đó họ chẳng giúp được gì nhiều”.

“Half-spaces (Vùng không gian giữa biên và trung tuyến) không cần thiết khi đá phản công, một tiền vệ phòng ngự (không giúp được gì), đó là toàn bộ về cách tổ chức lối chơi. Chúng tôi đã sẵn sàng để làm tốt hơn ở vài trận trước và chúng tôi đã tốt hơn nhiều ở các tình huống cố định”.

Có lẽ đây chỉ là phát biểu của Klopp mang tính chất động viên và thể hiện sự tin tưởng vào các cầu thủ mình đang huấn luyện. Song trên thực tế, có không nhiều những tin đồn Liverpool nhắm đến một tiền vệ phòng ngự khi bản hợp đồng kỷ lục Naby Keita có vẻ giống một tiền vệ con thoi thiên về công hơn còn những tiền vệ phòng ngự đích thực như  Jorginho và Mahmoud Dahoud thì chỉ ở dạng tin đồn.

Ở mùa giải này, Klopp cũng đang vận hành một sơ đồ 4-3-3 mà không có một người thực sự đánh chặn và đạt được một vài thành công với bộ 3 Can – Henderson – Wijnaldum. Chúng ta có thể kể đến trận thắng Hoffenheim 4-2 cùng màn hủy diệt Arsenal 4-0 với hàng tiền vệ như vậy.

Tuy nhiên, sau trận thắng Leicester 3-2 với cùng bộ 3 trên, Klopp đã cố gắng nhét Philippe Coutinho vào cánh phải hàng tiền vệ 3 người và có vẻ khiến đội hình mất cân bằng. Mặc dù Coutinho đá tốt, nhưng rõ ràng anh không thể có khả năng chạy nhiều và tranh chấp tốt được như Can hay Wijnaldum và Liverpool đã có liền 2 trận hòa trước Spartak Moscow và Newcastle.

3. Tiền vệ phòng ngự ở Livepool hiện tại

Với những đội bóng lớn, thường xuyên chơi bóng áp đặt như Chelsea, Liverpool , Man City hay Manchester United, việc phải đối mặt nguy cơ phản công là điều thường xuyên xảy ra. Do đó cầu thủ tiền vệ phòng ngự ở những đội bóng này nhất định phải có kỹ năng đọc trận đấu tốt để nhanh chóng áp đặt và phá hủy đợt phản công ngay khi nó vừa diễn ra.

Chúng ta có thể kể đến bàn thắng của Newcastle United chỉ sau một đường chuyền dài từ tuyến giữa tới chân tiền đạo. Nếu lữ đoàn đỏ sở hữu một tiền vệ trung tâm đọc tình huống tốt thay vì đuổi theo bóng thì có lẽ bàn thắng sẽ được ngăn chặn.

Emre Can đã thể hiện tốt khi được chơi ở vị trí như vậy trong những năm gần đây, đặc biệt là nhiều thời điểm ở mùa 2016/17 khi anh được xếp đá như vậy. Mùa này, anh cũng làm rất tốt khi được xếp đá bên phải hỗ trợ Jordan Henderson ở trung tâm và Georginio Wijnaldum bên trái trong hàng tiền vệ 3 người của sơ đồ 4-3-3. Chính Can cũng từng nói về mong muốn được đá vị trí này, và khi Henderson chấn thương mùa trước, anh đã có màn thể hiện ổn.

Ngoài Can, không thể không nói tới một nhân vật khác là Jordan Henderson. Anh là một cầu thủ được truyền thông chú ý rất nhiều cũng như giữ vai trò quan trọng ở cả Liverpool và tuyển Anh. Các nhà chuyên môn cũng nhất trí cho rằng anh là một cầu thủ có năng lực với bộ kỹ năng phong phú. Tuy nhiên, mặc dù đã được gò vào vị trí tiền vệ phòng ngự từ nhiều mùa, song anh chàng 27 tuổi này vẫn chưa thực sự thích nghi đầy đủ, đặc biệt là ở khía cạnh phòng ngự.

Xuất thân là một cầu thủ con thoi, cầu thủ này rất chăm chỉ dâng cao gây áp lực và có những pha xâm nhập vòng cấm. Nhưng dù có nhiều điểm mạnh, rõ ràng là, anh vẫn không phải một mẫu lùi sâu kiến tạo như Matic hay thậm chí chẳng giống một cầu thủ phòng ngự dựa trên tốc độ như Kante, khả năng đọc trận đấu và phòng thủ của anh không tồi nhưng vẫn chưa đến mức hay như những tiền vệ phòng ngự đầu óc đỉnh cao kiểu Busquet. Anh là sự pha trộn của mỗi một ít trong các thứ đó nhưng có vẻ như chẳng phải là thứ gì rõ ràng.

Người còn lại là Wijnaldum. Anh không phải một câu thủ nổi bật, nhưng lại có sự cần cù, chăm chỉ, một đức tính mà đội bóng nào cũng cần. Các kỹ năng của anh có thể không màu mè, đẹp mắt, anh cũng chẳng có nhiều tìn huống sáng tạo hay đột phá táo bạo, nhưng thường hoàn thành nhiệm vụ được giao và hoàn toàn tin tưởng được.

Rõ ràng các tiền vệ của Liverpool đều không hẳn là dạng ngôi sao tầm cỡ thế giới ở từng vị trí của mình, nhưng khi Klopp kết hợp 3 người Can – Henderson – Wijnaldum thì lại có những thành công. Đó là vì các cầu thủ này đều là những người giàu năng lượng, tranh chấp tốt và  một khi đã hiểu nhau, họ sẽ bổ khuyết cho nhau rất tốt. Tuy nhiên, khi thay một trong 3 bằng Coutinho, một người thuần tấn công, hàng tiền vệ Liverpool sẽ có khả năng cao mất cân bằng và chuệch choạc.

4. Cuộc đối đầu trung tuyến ở Derby nước Anh

Trái với hàng tiền vệ Liverpool, tuyến giữa được xây dựng bởi HLV Mourinho là một trong những tuyến ổn định và hiệu quả nhất từ đầu mùa không những so với Manchester United, các mùa trước mà còn là hàng đầu giải ngoại hạng mùa này.

Hàng tiền vệ 3 người của United trong sơ đồ 4-2-3-1 thường xuyên có Matic – Pogba – Mkhitaryan đã thể hiện một phong độ đáng sợ với chỉ một trận hòa (trước Stoke) trên tất cả các đấu trường. Thậm chí ngay cả khi Pogba chấn thương, Quỷ Đỏ vẫn tiếp tục băng băng tiến bước với phong độ cao của người thay thế Fellaini.

Tuy nhiên, một hung tin đã đến từ đợt tập trung tuyển quốc gia vừa rồi, Fellaini dính chấn thương và sẽ ngồi ngoài tương đối nhiều tuần. Đây rõ ràng là mất mát quá lớn với đoàn quân của HLV Mourinho, khi các chấn thương đều tập trung vào một vị trí.

Mất đi Pogba và cả Fellaini – hai con quái vật tuyến giữa với khả năng đàn áp mạnh mẽ cực kỳ hợp với mục đích chiếm ưu thế ở tuyến giữa, United đang từ đội được đánh giá cao hơn ở giữa sân, lại có vẻ thất thế.

Đối mặt với Liverpool gồm nhiều cầu thủ có thể lực, tốc độ, lại nằm trong tình thế thiếu vắng lực lượng nghiêm trọng, "người đặc biệt" nhiều khả năng sẽ sử dụng lối chơi phản công với một nhân tố cực kỳ hiệu quả cho thứ bóng đá này, đó chính là Ander Herrera.

Từng được Pep khen ngợi là người giỏi nhất khi tranh đoạt bóng hai (bóng bật ra từ tình huống chạm đầu tiên), anh chàng này không những sở hữu một khả năng đeo bám nhanh nhẹn, dai dẳng mà còn có cái đầu tinh quái, sẵn sàng tung ra những pha chọc khe chết người.

Hẳn chúng ta còn nhớ trận đấu với Chelsea mùa vừa rồi, khi Herrera chẳng những kèm chết ngòi nổ nguy hiểm Eden Hazard, mà còn tự mình chọc khe cho Rashford ghi bàn mở tỷ số. Thật may mắn anh vẫn còn trong trạng thái thể lực tốt, kết hợp cùng Matic, Mkhitaryan thì Mourinho có rất nhiều lựa chọn bố trí đội hình, và hoàn toàn sơ đồ 3-5-2 phản công nổi tiếng có thể xuất hiện trở lại.

Về phần Klopp, thật khó để đoán được quyết định của ông khi gần đây ông đang có những thử nghiệm đưa Coutinho đá lùi xuống giữa sân và gặp những thất bại ban đầu. Nếu Klopp quay lại sử dụng bộ 3 Can – Henderson – Wijnaldum, thì thật khó khăn cho United khi 3 cầu thủ này đều rất khỏe và có tốc độ.

Màn so tài đỉnh cao giữa hai HLV hàng đầu cuối tuần này thật đáng chờ đơi, đặc biệt là nơi tuyến giữa, khi mỗi bên đang có những vấn đề của riêng mình. Song với khả năng cầm quân của Mourinho, kết hợp với phong độ cao của các cầu thủ từ đầu mùa, United hoàn toàn có thể hi vọng ở một kết quả có lợi.

Bái Dương